Akcja powieści rozgrywa się w XIX-wiecznej Anglii, w środowisku
londyńskich arystokratów. Tytułowy bohater jest
niezwykle urodziwym młodzieńcem, który swym wyglądem i sposobem bycia budzi powszechną sympatię. Do jego wielbicieli należy między innymi malarz Basil Hallward. Zafascynowany urodą chłopaka, postanawia uwiecznić jego postać na portrecie jako okaz fizycznej doskonałości. Dzięki niemu Dorian poznaje lorda Henry Wottona, człowieka odznaczającego się błyskotliwą inteligencją, a przy tym wyjątkowego cynika i egoistę. Jego sposób bycia wywiera na nieśmiałym młodzieńcu ogromne wrażenie. Dorian stopniowo pozbywa się swojej niepewności i nieśmiałości wobec innych, staje się zarozumiały i arogancki. Podczas podziwiania przedstawiającego go portretu, który wykazuje uderzające podobieństwo do rzeczywistej postaci, wpada w rozpacz. Wie, że obraz na zawsze pozostanie piękny, podczas gdy jego młodość i uroda przeminą. Nie mogąc się z tym pogodzić, wypowiada swoje największe pragnienie: chciałby być wiecznie młody, nawet za cenę własnej duszy.Wkrótce potem Dorian poznaje i rozkochuje w sobie siedemnastoletnią Sibyl Vane, aktorkę grywającą w miejscowym teatrze. Chce się z nią ożenić, oświadcza się jej i zapewnia o swej miłości, jednak szczęście dziewczyny nie trwa długo. Po nieudanym występie Sibyl podczas przedstawienia obserwowanego przez jego przyjaciół nie szczędzi jej przykrych słów. Mimo przeprosin dziewczyny i zapewnień, że to miłość do niego nie pozwala jej się skupić na grze, Dorian Gray zrywa z nią znajomość. Zrozpaczona Sibyl tej samej nocy popełnia samobójstwo, jednak na Dorianie nie robi to większego wrażenia. Tylko przez chwilę czuje się współwinny jej śmierci. Jego egoizm i zapatrzenie w siebie są tak wielkie, że szybko przechodzi nad tragicznym zdarzeniem do porządku dziennego. Wtedy też zauważa, że jego portret się zmienił: na twarzy postaci pojawia się uśmiech pełen okrucieństwa. Tym samym przekonuje się, że jego modlitwa o wieczną młodość została wysłuchana. Nie chcąc, by ktokolwiek odkrył jego tajemnicę, wymusza na Basilu Hallwardzie przyrzeczenie, że ten nigdy nie wystawi swego dzieła w żadnej galerii, a następnie ukrywa portret w zamkniętym, od lat nie używanym pokoju na najwyższym piętrze swego mieszkania.Mijają lata. Dorian Gray jest ciągle piękny i młody, kpi sobie z upływającego czasu, który dla innych jest bezlitosny. Starzeje się tylko jego portret, on sam nadal budzi podziw i zazdrość swą urodą. Prowadzi rozwiązły i hulaszczy tryb życia, pławi się w bogactwie i luksusie. Wydaje się być niezniszczalny, podczas gdy inni, próbujący mu dotrzymać kroku w zabawie i rozpuście, kończą w niesławie, tracąc reputację, zdrowie, a nawet życie. Dorian jest zupełnie nieczuły na ich los. Wielu dawnych przyjaciół odsuwa się od niego. Po Londynie krążą plotki o jego pakcie z diabłem, któremu zawdzięcza urodę i bogactwo, przypisuje mu się wiele podłych uczynków. Pytany o to przez Basila Hallwarda, w swej pysze wyjawia mu swój sekret. Gdy wstrząśnięty malarz prosi go o okazanie skruchy i modlitwę o odpuszczenie grzechów, wpada w furię. Morduje Hallwarda, a następnie szantażem zmusza innego ze swych dawnych przyjaciół, by pomógł mu pozbyć się ciała. Los wciąż mu sprzyja, nikt nie wiąże jego osoby ze zniknięciem malarza. Grayowi udaje się uniknąć zemsty Jamesa Vane, brata Sibyl. Za pierwszym razem przekonuje go, że nie jest człowiekiem, którego tamten szuka, gdyż od śmierci Sibyl minęło już osiemnaście lat, więc musiałby być znacznie starszy. Vane dowiaduje się jednak prawdy,nie daje za wygraną i uparcie szuka okazji do zemsty. Gdy podkrada się do znienawidzonego wroga podczas polowania, przypadkowo ginie od strzału jego towarzysza.Wiele lat życia w grzechu i obłudzie odciska swe piętno na Dorianie Grayu. Nasz bohater traci poczucie rzeczywistości, przestaje odróżniać dobro od zła. Rozkochując w sobie kolejną młodą dziewczynę i porzucając ją myśli, że postępuje dobrze i szlachetnie, gdyż w tensposób ratuje jej reputację. Jednocześnie czuje się znużony i rozczarowany dotychczasowym życiem, w którym zaznał każdej przyjemności i zdążył popełnić każdą niegodziwość. Chce zapomnieć o przeszłości i zacząć wszystko od nowa. Postanawia zniszczyć swój portret -jedyny dowód popełnionego morderstwa, a także innych występków. Tym samym nożem, którym zabił Basila Hallwarda, próbuje rozpruć płótno, okazuje się jednak, że obraz uwięził jego duszę i wbijając weń nóż, zabija sam siebie. W chwili śmierci Doriana Graya czar przestaje działać: obraz znów przedstawia pięknego młodzieńca, podczas gdy obok leżą zwłoki starego, zniszczonego człowieka. Wartka akcja, błyskotliwa narracja oraz trafna charakterystyka angielskiej arystokracji ówczesnej epoki to niewątpliwe atuty powieści. Znajdziemy w niej wiele ciekawych spostrzeżeń, dotyczących życia arystokracji oraz sposobu postrzegania rzeczywistości przez jej przedstawicieli. Niektóre mają charakter ponadczasowy i uniwersalny, śmiało można je przypisać ludziom żyjącym obecnie i to bez względu na pochodzenie i status społeczny. ,,Portret Doriana Graya”to interesujące studium ludzkiej natury, dążenia do zaspokojenia za wszelką cenę swych pragnień i pogoni za nieosiągalnym, a zarazem fascynacji tym, co złe i zakazane. Warto się z nim zapoznać.
Tłumaczenie z angielskiego - Maria Feldmanowa
