Duma o hetmanie

Duma o hetmanie to pisany poetycką prozą, językiem sztucznym, barokowym, poemat wyrosły z fascynacji autora postacią hetmana Stefana Żółkiewskiego. Jest to utwór symboliczny, utrzymany w modernistycznej estetyce, o budowie dwuwarstwowej. Poetycki opis klęski pod Cecorą i stanu świadomości hetmana trwającego do końca na przekór okolicznościom - to warstwa pierwsza. Druga to natomiast refleksje historiozoficzne Żeromskiego. Autor skupia się na polskim charakterze narodowym, w którym podobnie jak Żółkiewski, dostrzega rozdarcie między egoizmem i sobiepaństwem, a zdolnością do poświęceń.